Rick Nieman – De goeroe en de baron
Hoe Krishnamurti de wereld naar Ommen haalde

'Begin without knowing anything, and move from innocence to innocence.'

Dit intrigerende boek vertelt een wonderbaarlijk verhaal over een Indiase goeroe die geen volgelingen wilde hebben en een Nederlandse baron die zijn landgoed weggeeft. Het boek is door Rick Nieman soepel geschreven en de opzet ervan verraadt de hand van een deskundig redacteur. De lezer wordt niet alleen getrakteerd op een boeiend, leerzaam en weinig bekend stukje vaderlandse geschiedenis, maar tussendoor ook op tal van uitspraken van Krishnamurti, die vandaag de dag nog net zo relevant zijn als honderd jaar geleden. Het boek is journalistiek, maar zonder te veel afstand, het is inspirerend zonder opdringerigheid. En wat een research moet eraan voorafgegaan zijn! Voor het verhaal moet je het boek zelf lezen, maar ik citeer hier graag enkele gedachten van Krishnamurti omdat ze ons zo goed de weg kunnen wijzen, in ons zingen en in ons leven. Er staan in het boek nog veel meer mooie uitspraken, ik beperk me hier (met enige moeite) tot een paar ervan.

De eerste is wat mij betreft meteen een voltreffer:

Het is een essentiële les in het leven om te leren dat geven en niets terugvragen de enige weg naar vooruitgang is. Ooit moeten wij allemaal op dat punt komen. (P 163)

Dit is en blijft de grote les voor iedereen die wil zingen. Als je kunt zingen met als enige doel om te geven wat je te geven hebt, ofwel: om alleen maar uiting te geven wat er nu in je leeft, dan ben je vrij. En dan ben je gelukkig. Ooit, als wij allemaal op dat punt gekomen zijn in ons leven, dan zullen we gelukkig zijn én genereus. Ja, dat is toekomstmuziek, maar toch ook echt een wenkend perspectief!

Begin without knowing anything, and move from innocence to innocence. (P 27)

Deze zin las ik met een glimlach, want hij beschrijft precies hoe ik ooit, nu een jaar of 45 geleden, begonnen ben. Ik wist niks, echt niks. Ik was onschuldig, of is een beter woord naïef? Ik had wel een visioen, ik had m’n enthousiasme, m’n verlangen, en een dosis lef. En al weet ik inmiddels iets meer, toch is het voor mij nog steeds zaak om op die beginnershouding in mezelf te durven vertrouwen.

In the full present, the past has lost its burden. (P109)

Als je in de toon die je zingt helemaal aanwezig durft te zijn dan komt je hele verleden daar in mee, maar het is geen last meer, geen obstakel, het is simpelweg deel van wie je nu bent en dus van wat je te geven hebt. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, maar toch ook een bemoedigende gedachte.

Another may point out the way, but you yourself must walk. (P 321)

Elders in het boek zegt hij ongeveer: ik kan je niet naar de waarheid leiden, alleen maar de poort ernaartoe zijn. In mijn woorden: ik kan niet zeggen wat jij moet zingen, of hoe je dat moet doen, maar ik kan je wel helpen om bij je eigen muziek te komen.

Kort nadat ik dit boek gelezen had las ik in een ander boek (Verbinding verbroken van Johann Hari, over depressie en angst) nog een mooie uitspraak van Krishnamurti:

Het is geen maatstaf van een gezonde geest om goed aangepast te zijn aan een verziekte maatschappij. (P201 in dat boek)

Als jij moeite hebt om te leven in deze wereld hoeft dat dus niet aan jou te liggen. Onze maatschappij is op allerlei manieren heel ongezond, en zelfs vergiftigend. Jouw en mijn bereidheid om onze eigenheid op te zoeken, onze creativiteit te durven leven en ons vol compassie te verbinden met elkaar, dat zou wel eens onze belangrijkste bijdrage aan de mensheid kunnen zijn.

Ollekebolleke 1Het ollekebolleke is een versvorm die werd bedacht door Drs. P, van wie ik een groot fan ben. Hij noemde de dichtvorm naar het gelijknamige kinderversje, vanwege het vrijwel identieke metrum ervan. Het schrijven van een ollekebolleke is een leuk (en verslavend) puzzeltje en als je eruit komt is je dag meteen geslaagd. Dit zijn de voorschriften: het gaat om acht regels, in dat vaste wals-achtige ritme, in twee blokjes van ieder 22 lettergrepen. De eerste twee regels van ieder blokje hebben zes lettergrepen, de andere regels zijn vrijer. De vierde en de achtste regel rijmen. De crux zit bij de zesde regel: die bestaat uit één woord. Van zes lettergrepen, met de hoofdklemtoon op de vierde. Bijkomende voorschriften (waar de doctorandus zich overigens zelf niet altijd aan hield): de eerste regel bevat een uitroep, de tweede regel introduceert het onderwerp (hier: de schrijver). Probeer maar eens uit en onthoud: het gaat niet om de prestatie maar om de pret.

‘Volg mij niet langer meer!’
Sprak Krishnamurti droog
‘Dat ik uw goeroe ben
Is wat mij stoort’

‘Loopt u nu zelf toch uw
Onvergelijkbare
Eigen weg
Ik ben slechts poort’